Praca zdalna w Kodeksie pracy: Twoje prawa, koszty po stronie firmy i 24 dni okazjonalne
W skrócie
Praca zdalna w 2026 r.: komu firma nie może odmówić, 24 dni okazjonalne, zwrot kosztów prądu i internetu, BHP, kontrola i sposoby na zdalny etat.
Praca zdalna od 2023 r. ma swoje przepisy w Kodeksie pracy i to one, a nie dobra wola przełożonego, wyznaczają zasady gry. Miejsce pracy uzgadniasz z pracodawcą, część wniosków jest dla firmy wiążąca, koszty prądu i internetu pokrywa zatrudniający, a niezależnie od wszystkiego masz 24 dni pracy okazjonalnej rocznie na własny wniosek. Jednocześnie pełna dowolność nie istnieje: pracodawca może odmówić, gdy rodzaj albo organizacja pracy na zdalność nie pozwala, i ma prawo kontrolować wykonywanie obowiązków w miejscu, które wskazałeś.
Niżej znajdziesz zasady uzgadniania pracy zdalnej, listę osób z wiążącymi wnioskami, rozliczenie kosztów, pracę okazjonalną i praktyczne sposoby na znalezienie zdalnego etatu. Stan prawny na listopad 2026 r.
Czym jest praca zdalna według Kodeksu pracy
Praca zdalna to wykonywanie pracy całkowicie lub częściowo w miejscu wskazanym przez pracownika i każdorazowo uzgodnionym z pracodawcą, w tym pod adresem zamieszkania, w szczególności z użyciem środków porozumiewania się na odległość (art. 67¹⁸ Kodeksu pracy). Trzy rzeczy wynikają z tej definicji wprost:
- uzgodnienie, nie jednostronna decyzja: zdalność ustalacie przy zawieraniu umowy albo w trakcie zatrudnienia, na wniosek Twój lub firmy;
- miejsce musi być uzgodnione: wyjazd do pracy z zagranicy bez wiedzy firmy narusza zasady, bo pracodawca odpowiada m.in. za kwestie podatkowe i BHP;
- hybryda też jest pracą zdalną: „częściowo” oznacza na przykład 2 dni w domu i 3 w biurze.
Zasady wykonywania pracy zdalnej określa porozumienie ze związkami albo regulamin, a w mniejszych firmach porozumienie z pracownikiem.
Komu pracodawca nie może odmówić
Wniosek o pracę zdalną jest co do zasady prośbą, którą firma może odrzucić. Wyjątkiem jest lista z art. 67¹⁹ § 6 Kodeksu pracy: pracodawca musi uwzględnić wniosek, chyba że praca zdalna jest niemożliwa ze względu na jej organizację albo rodzaj, a o przyczynie odmowy informuje w 7 dni roboczych. Wiążący wniosek przysługuje:
- pracownicy w ciąży,
- rodzicowi dziecka do ukończenia 4. roku życia,
- rodzicom dzieci z niepełnosprawnością oraz dzieci z ciąż mnogich lub powikłanych, także po 18. urodzinach dziecka,
- pracownikowi opiekującemu się niepełnosprawnym członkiem najbliższej rodziny lub inną niepełnosprawną osobą we wspólnym gospodarstwie.
Kasjerka czy operator maszyny zdalnie pracować nie może i odmowa będzie uzasadniona rodzajem pracy; przy stanowiskach biurowych firmie trudniej się bronić. Jak rozmawiać o takich warunkach w rekrutacji, podpowiadam w tekście o tym, jak negocjować wynagrodzenie.
Koszty: internet, prąd i ekwiwalent
Przy pracy zdalnej uzgodnionej na stałe lub hybrydowo pracodawca ma obowiązek (art. 67²⁴ Kodeksu pracy):
- zapewnić materiały i narzędzia, w tym urządzenia techniczne,
- pokryć koszty energii elektrycznej i usług telekomunikacyjnych,
- wypłacić ekwiwalent za używanie Twojego sprzętu albo zastąpić zwroty ryczałtem odpowiadającym przewidywanym kosztom.
Ryczałt i zwrot kosztów nie są przychodem, więc nie płacisz od nich podatku ani składek. Kwoty bywają symboliczne, od kilkudziesięciu do stu kilkudziesięciu złotych miesięcznie, bo liczone są od faktycznego zużycia prądu i transferu, a nie od komfortu. W ogłoszeniach porównuj więc pensję razem z zasadami: czy firma daje sprzęt, jak liczy ryczałt i ile dni biurowych wymaga.
Celujesz w pracę zdalną?
W zdalnej rekrutacji Twoje CV konkuruje z kandydatami z całej Polski, więc musi pokazywać wyniki i narzędzia, nie obowiązki. Przygotuję dokument pod konkretne ogłoszenie: Ty odpowiadasz na pytania, ja piszę, gotowe w 24-48 h od kompletu informacji. Pakiet START kosztuje 169 zł.
Zobacz pakietyPraca zdalna okazjonalna: 24 dni w roku
Niezależnie od regulaminów możesz złożyć wniosek o pracę zdalną okazjonalną w wymiarze do 24 dni w roku kalendarzowym (art. 67³³ Kodeksu pracy). To tryb na pojedyncze sytuacje: kurier, lekka infekcja dziecka, załatwienie sprawy w innym mieście. Różnice wobec zwykłej zdalności są trzy: wniosek składasz w postaci papierowej lub elektronicznej na konkretne dni, pracodawca nie musi pokrywać kosztów ani wypłacać ekwiwalentu, a limit 24 dni dotyczy pracownika, nie stanowiska, więc przy zmianie firmy w trakcie roku pula się nie odnawia. Formalnie firma może odmówić także tego wniosku, ale w praktyce odmowa bywa rzadkością tam, gdzie praca daje się wykonywać z domu.
BHP, kontrola i cofnięcie zdalności
Przed rozpoczęciem pracy zdalnej składasz oświadczenie, że masz bezpieczne i higieniczne warunki na stanowisku w miejscu wskazanym we wniosku; pracodawca przygotowuje ocenę ryzyka i informację BHP. Firma może kontrolować wykonywanie pracy, BHP oraz zasady ochrony informacji w miejscu pracy zdalnej, w godzinach pracy i po uzgodnieniu z Tobą terminu, bez naruszania prywatności domowników (art. 67²⁸). Jeśli zdalność uzgodniono w trakcie zatrudnienia, każda ze stron może w ciągu 3 miesięcy od jej podjęcia wystąpić o powrót do pracy stacjonarnej z terminem nie dłuższym niż 30 dni (art. 67²²); po tym czasie powrót wymaga już porozumienia, a dla osób z wiążącymi wnioskami cofnięcie jest wyłączone, dopóki trwa przesłanka, na przykład wiek dziecka.
Jak znaleźć pracę zdalną
- Filtruj po trybie, nie po tytule: na portalach zaznaczaj „praca zdalna” i czytaj, czy ogłoszenie nie opisuje hybrydy z biurem trzy razy w tygodniu.
- Szukaj w zawodach, które naprawdę są zdalne: obsługa klienta i czatów, księgowość, IT, analiza danych, treści i marketing, rekrutacja, e-commerce.
- Ustaw profil pod zdalność: w CV i na LinkedInie wpisz narzędzia pracy na odległość, które znasz, od CRM po wideokonferencje; zadbaj też o układ czytelny dla systemów rekrutacyjnych, który opisuję w tekście o CV i systemach ATS. Wskazówki dla początkujących znajdziesz w tekstach o pracy zdalnej bez doświadczenia i o tym, jak szukać pracy.
- Pytaj o szczegóły na rozmowie: sprzęt, ryczałt, liczba dni biurowych, godziny dostępności. Brak konkretów dziś to spory jutro.
Praca zdalna z zagranicy i podatki
„Workation” bez zgody firmy to proszenie się o kłopoty. Dłuższa praca z innego kraju może stworzyć obowiązki podatkowe i ubezpieczeniowe po stronie pracodawcy, a w razie wypadku pojawia się pytanie, czy zdarzenie objęte jest ochroną. Dlatego miejsce świadczenia pracy musi być uzgodnione; jeśli planujesz miesiąc u rodziny za granicą, wystąp o zgodę z wyprzedzeniem i ustal z firmą okres oraz adres. Część pracodawców dopuszcza takie okresy w regulaminie z limitem dni w roku i listą krajów.
Przykłady przed i po
Dane w przykładach są fikcyjne.
Wniosek o pracę okazjonalną. Przed: „Czy mogę jutro popracować z domu?”. Po: „Składam wniosek o pracę zdalną okazjonalną 14 listopada (1 dzień, 9. z 24 w tym roku). Będę dostępna na Teams w godzinach 8-16 pod adresem zamieszkania z umowy”.
CV pod zdalne ogłoszenie. Przed: „obsługa klienta w sklepie internetowym”. Po: „specjalistka obsługi klienta e-commerce (praca zdalna, zespół rozproszony 12 osób): 70-90 zgłoszeń dziennie w Zendesku, czas pierwszej odpowiedzi 38 minut, obsługa zwrotów w BaseLinkerze”.
Najczęstsze pytania
Czy pracodawca może odmówić pracy zdalnej?
Zwykłego wniosku tak. Wniosku pracownicy w ciąży, rodzica dziecka do 4 lat albo opiekuna osoby z niepełnosprawnością może odmówić tylko wtedy, gdy zdalność uniemożliwia rodzaj lub organizacja pracy, a odpowiedź z przyczyną musi dać w 7 dni roboczych.
Ile dni pracy zdalnej okazjonalnej przysługuje?
24 dni w roku kalendarzowym, na Twój wniosek, bez prawa do ekwiwalentu i zwrotu kosztów. Limit liczy się łącznie u wszystkich pracodawców w danym roku.
Kto płaci za internet i prąd przy pracy zdalnej?
Przy zdalności uzgodnionej na stałe lub hybrydowo pracodawca: pokrywa koszty energii i usług telekomunikacyjnych albo wypłaca ryczałt. Świadczenia te są wolne od podatku i składek.
Czy pracodawca może skontrolować pracę w domu?
Tak, w zakresie wykonywania pracy, BHP i ochrony informacji, w godzinach pracy, w terminie uzgodnionym z Tobą i bez naruszania prywatności Twoich domowników.
Zdalne ogłoszenia przyciągają po kilkuset kandydatów, więc o zaproszeniu decyduje dopasowanie CV do wymagań z ogłoszenia. W pakiecie APLIKACJA za 229 zł przygotuję CV i list motywacyjny ułożone pod wybraną ofertę, gotowe w 24-48 h; zobacz pakiety.