Rekrutacja do Straży Granicznej: wymagania, etapy, dokumenty i test sprawności fizycznej

27 października 2026 · Piotr Nowak · 9 min czytania

Rekrutacja do Straży Granicznej zaczyna się od osobistego złożenia podania, kwestionariusza osobowego i dokumentów w jednostce, w której chcesz służyć. Potem rozwiązujesz test wiedzy, zaraz po nim masz rozmowę kwalifikacyjną, a dalej badanie psychologiczne, test sprawności fizycznej, badanie psychofizjologiczne i komisję lekarską. CV ani listu motywacyjnego do służby nie składasz.

Niżej znajdziesz wymagania, kolejność etapów, dokumenty, normy testu sprawności i szkolenie po przyjęciu. Opisuję stan prawny z października 2026 r.: ustawę o Straży Granicznej i rozporządzenie MSWiA z 17 stycznia 2025 r. o postępowaniu kwalifikacyjnym, które obowiązuje od 22 stycznia 2025 r.

Rekrutacja do Straży Granicznej: kto może wstąpić

Warunki służby wymienia art. 31 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. Kandydat musi:

• mieć wyłącznie obywatelstwo polskie, więc drugie obywatelstwo zamyka drogę do służby;
• mieć nieposzlakowaną opinię, nie być karanym za przestępstwo ani przestępstwo skarbowe i korzystać w pełni z praw publicznych;
• mieć co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe;
• mieć zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacji uzbrojonej, podległej szczególnej dyscyplinie, i być gotowym się jej podporządkować;
• dawać rękojmię zachowania tajemnicy według przepisów o ochronie informacji niejawnych.

Do mianowania potrzebny jest też uregulowany stosunek do służby wojskowej, ale ten warunek nie dotyczy kobiet ani absolwentów szkół wyższych (art. 34 ust. 3 i 4). W wymaganiach z art. 31 nie ma limitu wieku; wiek zmienia tylko normy testu sprawności. Postępowanie możesz zacząć już w ostatniej klasie liceum, technikum albo branżowej szkoły II stopnia, jeśli masz 18 lat (art. 31 ust. 3).

Po przyjęciu pełnisz 3 lata służby przygotowawczej (art. 35). Od 2025 r. część jednostek SG prowadzi też nabór do służby kontraktowej: kontrakt na 3-5 lat z 12-miesięcznym okresem próbnym, na stanowiskach w korpusie szeregowych (art. 34a). Do służby kontraktowej może trafić także kandydat bez wykształcenia średniego, jeśli w postępowaniu potwierdzi kwalifikacje, uprawnienia albo doświadczenie pożądane przez SG (art. 34a ust. 4), a w tym naborze nie ma badania psychofizjologicznego (art. 34a ust. 5). Morski Oddział SG planował na 2026 r. 110 przyjęć do służby stałej i 90 do kontraktowej.

Etapy postępowania kwalifikacyjnego w kolejności

Ustawa (art. 31 ust. 2) tylko wymienia etapy, a o tym, co po czym następuje, przesądza rozporządzenie. Wygląda to tak:

1. Złożenie dokumentów osobiście w komórce kadrowej jednostki; tego dnia zaczyna się postępowanie (§ 11).
2. Test wiedzy: 10 pytań, 15 minut, zaliczenie od 6 punktów (§ 17). Zakres i plan nauki opisuję w artykule o teście wiedzy do Straży Granicznej.
3. Rozmowa kwalifikacyjna bezpośrednio po teście wiedzy (§ 15). Trwa najwyżej 30 minut, daje 0-30 punktów, a zaliczasz ją od 16 punktów (§ 19 i § 24). Uczniów ostatniej klasy zespół nie ocenia z języka obcego, więc mają najwyżej 24 punkty z rozmowy, próg 13 i łącznie najwyżej 40 punktów (§ 24, załączniki nr 4 i 6).
4. Badanie psychologiczne po zaliczeniu testu i rozmowy; wynik jest ważny 12 miesięcy (§ 26-28).
5. Test sprawności fizycznej. Po pozytywnym badaniu psychologicznym kadry wyznaczają termin nieobowiązkowego testu próbnego, co najmniej 7 dni przed właściwym (§ 29).
6. Badanie psychofizjologiczne po pozytywnym badaniu psychologicznym, a przed komisją lekarską; potwierdza prawdziwość Twoich danych (§ 9 pkt 7 i § 32).
7. Komisja lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, po zaliczeniu testu sprawności i badania psychofizjologicznego (art. 32 ustawy, § 33).

Równolegle Straż Graniczna sprawdza dane z kwestionariusza w rejestrach, a po zaliczeniu testu wiedzy i rozmowy zaczyna postępowanie sprawdzające (§ 34). Wypełniasz w nim ankietę bezpieczeństwa osobowego, a czynności powinny się zakończyć w ciągu 3 miesięcy od jej złożenia (art. 24 ust. 6 ustawy o ochronie informacji niejawnych); jak ją wypełnić, piszę w tekście o ankiecie bezpieczeństwa osobowego.

Negatywny wynik na dowolnym etapie kończy postępowanie. Do testu wiedzy i testu sprawności możesz podejść drugi raz w tym samym postępowaniu, jeśli w ciągu 7 dni złożysz pisemną prośbę, a przełożony uzna to za uzasadnione potrzebami służby (§ 31). Nowe postępowanie zaczniesz najwcześniej po 6 miesiącach, a po zatajeniu danych w kwestionariuszu, niespełnieniu wymagań albo negatywnym wyniku postępowania sprawdzającego najwcześniej po 12 miesiącach (§ 41).

Podanie do Straży Granicznej i komplet dokumentów

Wykaz dokumentów jest w § 5 rozporządzenia i w każdym ogłoszeniu oddziału. Składasz:

• pisemne podanie o przyjęcie do służby w Straży Granicznej;
• kwestionariusz osobowy według wzoru z załącznika nr 1 do rozporządzenia i kolorowe zdjęcie jak do dowodu osobistego;
• dowód osobisty, odpis skrócony aktu urodzenia, dokumenty o wykształceniu i kwalifikacjach oraz świadectwa pracy lub służby;
• książeczkę wojskową albo zaświadczenie z Wojskowego Centrum Rekrutacji, jeśli podlegasz ewidencji wojskowej;
• jeśli Cię dotyczą: odpis skrócony aktu małżeństwa, paszport, świadectwo ukończenia szkoły ponadpodstawowej i poświadczenie bezpieczeństwa (a przy nim zaświadczenie z KRK nie starsze niż 6 miesięcy).

Oddajesz kopie, a oryginały pokazujesz do wglądu (§ 5 ust. 3). Przedstawiciel SG od razu sprawdza kwestionariusz i komplet, a braki dostajesz do poprawienia (§ 11 ust. 2 i 4). Kwestionariusz wypełniasz osobiście, najlepiej pismem drukowanym, a zatajenie albo podanie w nim nieprawdziwych danych jest podstawą odmowy objęcia postępowaniem albo odstąpienia od niego (art. 31 ust. 17 pkt 4). Rubryki krok po kroku omawiam w tekście o kwestionariuszu osobowym.

Podanie o przyjęcie do służby w Straży Granicznej nie ma urzędowego wzoru. Adresujesz je do komendanta oddziału, w którym chcesz służyć, bo to on prowadzi postępowanie (art. 31 ust. 15 pkt 4), i dodajesz kilka zdań uzasadnienia: skąd decyzja, jakie masz przygotowanie i co wiesz o warunkach służby. Pełny wzór z omówieniem jest w artykule o liście motywacyjnym do Straży Granicznej.

Termin złożenia dokumentów ustalasz z oddziałem. Na portalu rekrutacja.strazgraniczna.pl przycisk „Aplikuj do służby” prowadzi do modułu „Nabór do służby w SG” na strazgraniczna.pl, w którym rejestrujesz się, ustalasz termin wizyty i śledzisz swoje postępowanie; część oddziałów umawia kandydatów także telefonicznie.

Test sprawności fizycznej w Straży Granicznej: ćwiczenia i normy

Na test przychodzisz w stroju sportowym, z kartą sprawności i zaświadczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań, wystawionym nie wcześniej niż 30 dni przed testem; bez niego nie przystąpisz ani do testu próbnego, ani do właściwego (§ 29 i § 30). Test odbywa się w hali sportowej, a bieg może być na bieżni stadionu. Ćwiczeń jest sześć (załącznik nr 7 do rozporządzenia):

1. pompki (uginanie i prostowanie ramion w podporze): liczą się tylko poprawne powtórzenia, bez przerw na odpoczynek;
2. bieg po kopercie: prostokąt 3 × 5 m z pięcioma chorągiewkami, trasa pokonywana trzy razy;
3. skok w dal z miejsca obunóż, najlepsza z trzech prób;
4. skrętoskłony w czasie jednej minuty;
5. skłon w przód z utrzymaniem pozycji przez 3 sekundy;
6. bieg na 1000 m (mężczyźni) albo 600 m (kobiety).

Wynik słabszy niż norma na ocenę dostateczną daje 0. Test zaliczasz, jeśli suma ocen z sześciu ćwiczeń wynosi co najmniej 15 (§ 30 ust. 4), więc zero z jednego ćwiczenia możesz nadrobić wyższymi ocenami w pozostałych. Suma przelicza się na punkty do listy kandydatów: 15 to 1 punkt, a 28-30 to 6 punktów. W grupie od 31 lat normy są niższe, np. mężczyzna na ocenę dostateczną robi 21 pompek zamiast 25; pełne tabele obu grup wieku są w załączniku nr 7.

Ile trwa rekrutacja i co jest po przyjęciu

Przepisy nie podają, ile ma trwać całe postępowanie. Tempo wyznaczają terminy etapów i terminy przyjęć, które Komendant Główny SG ogłasza co najmniej raz w roku (§ 3). Na 2026 r. Komendant Główny wyznaczył sześć terminów przyjęć do służby przygotowawczej, od 9 marca do 21 grudnia, a do służby kontraktowej przyjmuje w kilku terminach miesięcznych (decyzja nr 304 z 19 grudnia 2025 r. ze zmianami). Wyniki badania psychologicznego i psychofizjologicznego są ważne 12 miesięcy (§ 35).

Wynik dostajesz na piśmie, a na stronie jednostki pojawia się Twój numer identyfikacyjny z łączną liczbą punktów (§ 36). Kandydaci z pozytywnym wynikiem trafiają na listę według punktów, których jest najwyżej 46: 10 z testu wiedzy, 30 z rozmowy i 6 z testu sprawności (§ 37 i załącznik nr 4). Gdy zabraknie miejsc, możesz zostać przyjęty w kolejnym terminie bez nowego postępowania, dopóki badania są ważne (§ 40).

Według serwisu rekrutacyjnego SG pierwsze 2 tygodnie po przyjęciu spędzasz w swoim oddziale: formalności, umundurowanie, legitymacja i ślubowanie. Potem jedziesz na stacjonarne szkolenie podstawowe do Centrum Szkolenia SG w Kętrzynie, Ośrodka Szkoleń Specjalistycznych SG w Lubaniu albo Wyższej Szkoły SG w Koszalinie. Po egzaminie od razu zaczyna się szkolenie w zakresie szkoły podoficerskiej, zakończone stopniem kaprala SG. Całość trwa około 13 tygodni, z zapewnionym wyżywieniem i zakwaterowaniem.

Przykłady przed i po

Uzasadnienie w podaniu. Przed: „Chcę wstąpić do Straży Granicznej, bo to stabilna praca z dobrą emeryturą”. Po: „Od dwóch lat pracuję w ochronie terminalu promowego w systemie zmianowym i przy kontroli podróżnych współpracuję z funkcjonariuszami SG. Chcę pełnić służbę w kontroli ruchu granicznego”.

Pytanie 22 w kwestionariuszu. Przed: „Tak”. Po: „Tak. Wiem, że Straż Graniczna jest formacją uzbrojoną o szczególnej dyscyplinie i że mogę zostać przeniesiony w rejon kraju daleko od domu. Rozmawiałem o tym z rodziną”.

Język obcy w kwestionariuszu. Przed: „angielski: biegły”. Po: „angielski: bardzo dobry, matura rozszerzona 74% (świadectwo w załączeniu)”. Komisja ocenia język tylko na podstawie dokumentów, a taki wynik matury daje 5 z 6 punktów; jak opisywać poziomy, pokazuję w tekście o językach obcych w CV.

Pytanie o kondycję na rozmowie. Przed: „Biegam od czasu do czasu”. Po: „Trzy razy w tygodniu trenuję pod tabele z rozporządzenia. W ostatnim sprawdzianie przebiegłem 1000 m w 4:22 i zrobiłem 30 pompek, czyli mam ocenę dobrą w obu ćwiczeniach”.

Najczęstsze pytania

Jak zostać strażnikiem granicznym krok po kroku?

Sprawdź, czy spełniasz wymagania z art. 31 ustawy o Straży Granicznej, wybierz oddział i umów termin złożenia dokumentów, np. przez moduł „Nabór do służby w SG”. Po złożeniu podania i kwestionariusza rozwiązujesz test wiedzy, od razu po nim masz rozmowę, a potem badanie psychologiczne, test sprawności, badanie psychofizjologiczne i komisję lekarską. Z pozytywnym wynikiem trafiasz na listę kandydatów i czekasz na termin przyjęcia, po którym zaczyna się szkolenie podstawowe.

Czy do Straży Granicznej składa się CV?

Do służby nie. Rozporządzenie wymaga pisemnego podania, kwestionariusza osobowego, zdjęcia i dokumentów z wykazu, a CV ani listu motywacyjnego w tym wykazie nie ma. Te dokumenty przydają się przy naborach na stanowiska cywilne w Straży Granicznej, jeśli wymaga ich ogłoszenie.

Ile razy można podejść do testu sprawności fizycznej w Straży Granicznej?

W jednym postępowaniu możesz dostać jedną dodatkową próbę. Prośbę składasz na piśmie w ciągu 7 dni od negatywnego wyniku, a przełożony może się zgodzić, jeśli uzasadniają to potrzeby służby. Gdy i ta próba się nie uda, nowe postępowanie zaczniesz najwcześniej po 6 miesiącach.

Ile trwa rekrutacja do Straży Granicznej?

Przepisy tego nie określają. Czas zależy od terminów etapów w oddziale, od postępowania sprawdzającego, które powinno się zakończyć w ciągu 3 miesięcy od złożenia ankiety bezpieczeństwa, i od najbliższego terminu przyjęć. Terminy przyjęć wyznacza Komendant Główny SG, zwykle kilka w roku: na 2026 r. sześć do służby przygotowawczej.

Pytania z rozmowy i odpowiedzi na sytuacje z przejścia granicznego znajdziesz w artykule o rozmowie kwalifikacyjnej do Straży Granicznej. Jeśli rozważasz też inną formację, porównaj ten nabór z rekrutacją do Służby Więziennej.

Kwestionariusz i podanie podpisujesz jako własne oświadczenia, ale uzasadnienie i odpowiedzi na rozmowę możemy przygotować razem. W pakiecie KOMPLET (329 zł) po rozmowie o Twoim doświadczeniu układam 20 pytań z odpowiedziami pod komisję, razem z CV, listem motywacyjnym i profilem LinkedIn; samo uzasadnienie z CV i listem to pakiet APLIKACJA (229 zł). Plan zatwierdzasz przed pisaniem, gotowe zwykle w 24-48 h od kompletu informacji, poprawki w cenie; zobacz pakiety.