Umowa przedwstępna o pracę: co powinna zawierać, odszkodowanie, promesa zatrudnienia i wzór umowy
W skrócie
Umowa przedwstępna o pracę: co musi zawierać, odszkodowanie i roczne przedawnienie według SN, czym różni się od promesy zatrudnienia i wzór umowy.
Umowa przedwstępna o pracę to umowa, w której przyszły pracodawca zobowiązuje się zawrzeć z Tobą umowę o pracę na ustalonych warunkach w określonym terminie, a często i Ty zobowiązujesz się ją podpisać. Kodeks pracy jej nie reguluje, więc stosuje się do niej art. 389 i 390 Kodeksu cywilnego (art. 300 Kodeksu pracy). Gdy firma uchyla się od zatrudnienia, możesz żądać odszkodowania albo dochodzić w sądzie pracy zawarcia umowy, a roszczenia przedawniają się po roku od dnia, w którym umowa o pracę miała być zawarta.
Niżej znajdziesz elementy umowy, zasady odszkodowania według orzecznictwa Sądu Najwyższego, różnice wobec promesy zatrudnienia i maila z ofertą, moment na prośbę o umowę oraz wzór. Opisuję przepisy obowiązujące w październiku 2026 r.
Umowa przedwstępna o pracę: podstawa i kiedy się przydaje
Umowa przedwstępna to umowa, przez którą jedna ze stron lub obie zobowiązują się do zawarcia oznaczonej umowy (art. 389 § 1 KC). Dziś ustalacie warunki, a umowę o pracę podpisujecie później. Może być jednostronna, gdy zobowiązuje się tylko pracodawca, albo dwustronna, gdy Ty też obiecujesz podjęcie pracy.
Przydaje się, gdy między ofertą a pierwszym dniem pracy jest dużo czasu i coś ryzykujesz, czekając: masz trzymiesięczny okres wypowiedzenia u obecnego pracodawcy, stanowisko ruszy dopiero z nowym projektem albo oddziałem, przeprowadzasz się do innego miasta albo odrzucasz inne oferty.
Co powinna zawierać umowa przedwstępna o pracę
Umowa przedwstępna musi określać istotne postanowienia umowy przyrzeczonej (art. 389 § 1 KC), czyli przyszłej umowy o pracę. Za punkt wyjścia przyjmij elementy, które według art. 29 § 1 Kodeksu pracy określa umowa o pracę:
- strony, z adresem siedziby pracodawcy;
- rodzaj umowy: na okres próbny, na czas określony albo nieokreślony, z czasem trwania;
- rodzaj pracy, czyli stanowisko i zakres;
- miejsce wykonywania pracy;
- wynagrodzenie ze wskazaniem składników;
- wymiar czasu pracy;
- dzień rozpoczęcia pracy.
Do tego dopisz termin zawarcia umowy o pracę. Jeśli go zabraknie, umowę trzeba zawrzeć w odpowiednim terminie wyznaczonym przez stronę uprawnioną, a gdy w ciągu roku od zawarcia umowy przedwstępnej nikt takiego terminu nie wyznaczy, nie można już żądać zawarcia umowy (art. 389 § 2 KC). Termin może wyznaczać zdarzenie, np. otwarcie oddziału, ale zdarzenie musi być pewne, a moment jego nastąpienia konkretny i znany stronom przynajmniej w przybliżeniu (wyrok Sądu Najwyższego z 14 grudnia 2004 r., II PK 108/04), więc bezpieczniej wpisać datę. Bez istotnych warunków, takich jak rodzaj pracy, termin rozpoczęcia i wynagrodzenie, żadna ze stron nie może, jak wskazuje Zielona Linia, żądać zawarcia umowy ani odszkodowania.
Forma umowy przedwstępnej
Przepisy nie wymagają dla umowy przedwstępnej o pracę szczególnej formy. Umowę o pracę zawiera się na piśmie, ale gdy tak się nie stanie, pracodawca potwierdza jej warunki na piśmie przed dopuszczeniem do pracy (art. 29 § 2 KP), więc forma pisemna nie jest warunkiem ważności.
Mimo to podpiszcie dokument w dwóch egzemplarzach albo plik z kwalifikowanymi podpisami elektronicznymi, bo w sporze to Ty wykazujesz, co ustaliliście.
Gdy pracodawca nie zawrze umowy: odszkodowanie albo sąd
Jeżeli strona zobowiązana uchyla się od zawarcia umowy o pracę, druga może żądać naprawienia szkody, którą poniosła przez to, że liczyła na jej zawarcie (art. 390 § 1 KC). Gdy umowa przedwstępna spełnia wymagania, od których zależy ważność umowy przyrzeczonej, w szczególności co do formy, uprawniona strona może też dochodzić zawarcia samej umowy (art. 390 § 2 KC). W wyroku z 17 lipca 2009 r. (I PK 26/09) Sąd Najwyższy potwierdził, że przyszłemu pracownikowi przysługuje albo roszczenie o zawarcie umowy o pracę, albo o odszkodowanie, a taka sprawa należy do sądu pracy.
Odszkodowanie obejmuje tzw. ujemny interes umowny: straty i utracone korzyści, które poniosłeś dlatego, że liczyłeś na umowę. Sąd Najwyższy podał jako przykład utratę zarobków u poprzedniego pracodawcy, z którym rozwiązałeś umowę, licząc na nową pracę. Nie obejmuje natomiast pensji, którą miałeś zarabiać w nowej firmie, np. za cały 12-miesięczny okres przyrzeczonej umowy. Uchwała SN z 1977 r. ograniczała je „z reguły” do trzymiesięcznego wynagrodzenia, ale w 2009 r. Sąd Najwyższy wskazał, że trzeba do niej podchodzić ostrożnie.
Strony mogą w umowie przedwstępnej określić zakres odszkodowania inaczej, niż przewiduje przepis (art. 390 § 1 zd. 2 KC). Roszczenia przedawniają się z upływem roku od dnia, w którym umowa o pracę miała być zawarta (art. 390 § 3 KC). Według Sądu Najwyższego nie stosuje się tu trzyletniego terminu z art. 291 § 1 Kodeksu pracy.
Zasada działa w obie strony: jeśli zobowiązałeś się podjąć pracę i rezygnujesz, np. po kontrofercie obecnej firmy, nowy pracodawca może żądać naprawienia szkody, którą poniósł, licząc na Twoje zatrudnienie. Zawarcia samej umowy o pracę, jak wskazuje Zielona Linia, żądać od Ciebie nie może.
Szukasz nowej pracy?
Przygotuję CV, z którym zaczniesz aplikować od razu, także w okresie wypowiedzenia: odpowiadasz na moje pytania o doświadczenie, a ja przygotowuję plan dokumentu do zatwierdzenia i gotowe CV w 24-48 h od kompletu informacji, z poprawkami w cenie. Pakiet START kosztuje 169 zł.
Zobacz pakietyWysyłasz dużo aplikacji? W pakiecie OPIEKA przez 30 dni piszę CV i list pod ogłoszenia, które wybierzesz, do 20 ogłoszeń, każde w 24 godziny. Zobacz pakiet OPIEKA
Umowa przedwstępna, promesa zatrudnienia i mail z ofertą
Nazwa dokumentu nie przesądza o jego skutkach: w umowach bada się raczej zgodny zamiar stron i cel umowy niż dosłowne brzmienie (art. 65 § 2 KC). Różnice w praktyce:
| Dokument | Co to jest | Co daje kandydatowi |
|---|---|---|
| umowa przedwstępna | umowa z istotnymi warunkami i terminem zawarcia umowy o pracę | roszczenie o odszkodowanie albo o zawarcie umowy |
| promesa zatrudnienia | zwykle jednostronne pismo pracodawcy o zamiarze zatrudnienia | zależy od treści: z istotnymi warunkami i przyjęta przez Ciebie może zostać uznana za umowę przedwstępną |
| list intencyjny | deklaracja zamiaru dalszych rozmów, często z zapisem, że nie zobowiązuje do zawarcia umowy | zwykle żadnych roszczeń |
| mail z ofertą | propozycja warunków po rekrutacji | potwierdzenie ustaleń; skutki odpowiedzi „przyjmuję” zależą od treści korespondencji |
W sprawie I PK 26/09 strony uzgodniły warunki ustnie, a na piśmie było tylko oświadczenie przyszłego pracodawcy, że zatrudni kandydata jako menedżera kina na co najmniej 12 miesięcy, z kwotą wynagrodzenia, od dnia uruchomienia kina. Kandydat je przyjął, a sądy uznały to za umowę przedwstępną. W sprawie II PK 108/04 spotkanie, na którym firma opisała kandydatom warunki i zapowiedziała zatrudnianie w ramach przyszłego limitu etatów, Sąd Najwyższy uznał za przekazanie informacji, bez zobowiązania do zatrudnienia. Jeśli dostajesz promesę, sprawdź, czy ma warunki z listy wyżej i termin, a jej przyjęcie potwierdź na piśmie.
Kiedy poprosić o umowę przedwstępną i jak to zrobić
Najlepszy moment to chwila po przyjęciu oferty, a przed złożeniem wypowiedzenia. Po doręczeniu wypowiedzenia jego cofnięcie wymaga zgody pracodawcy, więc jeśli nowa firma wycofa się w trakcie Twojego okresu wypowiedzenia, możesz zostać bez pracy. Umowa przedwstępna nie gwarantuje zatrudnienia, ale daje Ci podstawę do odszkodowania. Poproś o nią w mailu przyjmującym ofertę:
„Dziękuję za ofertę i chętnie do Państwa dołączę. Mam trzymiesięczny okres wypowiedzenia, więc składając je w listopadzie, mogę zacząć 1 marca 2027 r. Przed złożeniem wypowiedzenia proszę o umowę przedwstępną z warunkami z oferty albo o umowę o pracę z dniem rozpoczęcia 1 marca”.
Druga opcja z tego maila daje Ci umowę o pracę od razu: stosunek pracy nawiązuje się w dniu określonym w umowie jako dzień rozpoczęcia pracy (art. 26 KP). Jeśli firma odmawia obu rozwiązań, poproś przynajmniej o mail z kompletem warunków i datą rozpoczęcia. Datę końca obecnej umowy policzysz w artykule o okresie wypowiedzenia, a pismo przygotujesz według tekstu o wypowiedzeniu umowy o pracę przez pracownika.
Umowa przedwstępna o pracę: wzór
Wzór jest poglądowy: pokazuje układ i elementy, które warto zapisać. Dopasuj go do swoich ustaleń, a przy nietypowych warunkach, np. relokacji, pokaż projekt prawnikowi.
zawarta w dniu [data] w [miejscowość] między:
[nazwa pracodawcy] z siedzibą w [adres siedziby], reprezentowanym przez [imię i nazwisko, funkcja], zwanym dalej Pracodawcą,
a
[imię i nazwisko], zamieszkałym w [adres], zwanym dalej Kandydatem.
§ 1. Strony zobowiązują się zawrzeć umowę o pracę (umowę przyrzeczoną) na warunkach określonych w § 2, w terminie do dnia [data].
§ 2. Umowa przyrzeczona zostanie zawarta na następujących warunkach:
1) rodzaj umowy: [na okres próbny do dnia … / na czas określony do dnia … / na czas nieokreślony];
2) rodzaj pracy: [stanowisko i główny zakres obowiązków];
3) miejsce wykonywania pracy: [adres lub zasady pracy zdalnej];
4) wymiar czasu pracy: [pełny etat / część etatu];
5) wynagrodzenie zasadnicze: [kwota] zł brutto miesięcznie oraz [inne składniki i zasady ich przyznawania];
6) dzień rozpoczęcia pracy: [data].
§ 3. Przed dniem rozpoczęcia pracy Pracodawca wyda Kandydatowi skierowanie na badania wstępne, a Kandydat przedstawi orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy na stanowisku.
§ 4. Jeżeli Strona zobowiązana uchyla się od zawarcia umowy przyrzeczonej, druga Strona może żądać naprawienia szkody na zasadach art. 390 Kodeksu cywilnego. [Opcjonalnie: odmienny zakres odszkodowania uzgodniony przez Strony.]
§ 5. W sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego w związku z art. 300 Kodeksu pracy.
§ 6. Umowę sporządzono w dwóch egzemplarzach, po jednym dla każdej ze Stron.
[podpis Pracodawcy]
[podpis Kandydata]
Jeśli zobowiązuje się tylko pracodawca, w § 1 wpisz: „Pracodawca zobowiązuje się zawrzeć z Kandydatem umowę o pracę”. Zapis o badaniach porządkuje kolejność kroków, bo bez aktualnego orzeczenia pracodawca i tak nie może dopuścić Cię do pracy (art. 229 § 4 KP); co obejmują takie badania, opisuję w artykule o badaniach wstępnych do pracy.
Przykłady przed i po
Prośba o umowę. Przed: „A możecie mi dać jakąś gwarancję, że to aktualne?”. Po: „Przed złożeniem wypowiedzenia proszę o umowę przedwstępną z warunkami z oferty i terminem zawarcia umowy o pracę do 1 marca 2027 r.”.
Zapis wynagrodzenia. Przed: „Wynagrodzenie zgodnie z ustaleniami”. Po: „Wynagrodzenie zasadnicze 9200 zł brutto miesięcznie oraz premia kwartalna do 10% wynagrodzenia zasadniczego według regulaminu premiowania”.
Reakcja na wycofanie się firmy. Przed: „No trudno, szkoda”. Po: „Na podstawie umowy przedwstępnej z 10 listopada 2026 r. wzywam do zawarcia umowy o pracę w ciągu 7 dni. W razie odmowy będę dochodzić odszkodowania, bo licząc na tę pracę, wypowiedziałem dotychczasową umowę”.
Najczęstsze pytania
Czy umowa przedwstępna o pracę jest wiążąca?
Tak. Kodeks pracy jej nie reguluje, ale przez art. 300 Kodeksu pracy stosuje się do niej art. 389 i 390 Kodeksu cywilnego. Jeśli pracodawca uchyla się od zawarcia umowy o pracę, możesz żądać odszkodowania, a gdy umowa przedwstępna spełnia wymagania ważności umowy przyrzeczonej, także zawarcia umowy przed sądem. Jeśli to Ty zobowiązałeś się podjąć pracę i się wycofasz, pracodawca może żądać odszkodowania, ale nie może zmusić Cię do zawarcia umowy.
Jakie odszkodowanie przysługuje, gdy pracodawca nie zatrudni mnie mimo umowy przedwstępnej?
Za szkodę, którą poniosłeś, licząc na zatrudnienie, czyli straty i utracone korzyści w granicach tzw. ujemnego interesu umownego. Sąd Najwyższy podał jako przykład utratę zarobków u dotychczasowego pracodawcy, z którym rozwiązałeś umowę z myślą o nowej pracy. Nie obejmuje pensji, którą miałeś zarabiać w nowej firmie, chyba że umowa przedwstępna inaczej określa zakres odszkodowania.
Czym promesa zatrudnienia różni się od umowy przedwstępnej?
Promesa to zwykle jednostronne pismo pracodawcy, a umowa przedwstępna to ustalenie obu stron z istotnymi warunkami i terminem. O skutkach decyduje treść: promesa z kompletem warunków, którą przyjąłeś, może zostać uznana za umowę przedwstępną, a ogólne zapewnienie o zamiarze zatrudnienia daje Ci znacznie słabszą pozycję.
Zanim podpiszesz, porównaj proponowany rodzaj umowy z opisem w artykule o rodzajach umów o pracę. Jeśli kwota w ofercie jest niższa od Twoich oczekiwań, ustal ją przed podpisaniem według tekstu o tym, jak negocjować wynagrodzenie.
Umowa przedwstępna zamyka rekrutację, a otwierają ją dokumenty. Po rozmowie o Twoim doświadczeniu przygotuję plan CV do zatwierdzenia przed pisaniem, a gotowy dokument dostaniesz w 24-48 h od kompletu informacji, z poprawkami w cenie. Pakiet START to CV za 169 zł, a APLIKACJA (229 zł) dodaje list motywacyjny dopasowany do ogłoszenia; zobacz pakiety.